Srpska pravoslavna crkva danas, 14. februara, obeležava praznik Svetog Trifuna, hrišćanskog mučenika iz 3. veka, koji se u narodu posebno poštuje kao zaštitnik vinogradara, vinara i poljoprivrednika.
Sveti Trifun rođen je u Frigiji u Maloj Aziji i još kao mladić bio je poznat po svojoj pobožnosti i isceliteljskim darovima. Postradao je za vreme rimskog cara Dekija, odbivši da se odrekne hrišćanske vere. Zbog svoje vere i stradanja, Crkva ga je proslavila kao svetitelja i mučenika.
Običaji i verovanja
U srpskoj tradiciji Sveti Trifun ima posebno mesto u vinogradarskim krajevima. Smatra se da je on čuvar vinograda i da od njegovog dana simbolično počinje nova vinogradarska godina.
Jedan od najrasprostranjenijih običaja jeste odlazak u vinograd, gde domaćin orezuje prve čokote vinove loze. Loza se zaliva vinom, a ponegde i posipa pšenicom, kako bi godina bila rodna i bogata. Uz molitvu i osvećenje vinograda, vinogradari se mole za dobar prinos, zdravu lozu i zaštitu od nepogoda.
U pojedinim krajevima organizuju se i svečana okupljanja, uz osvećenje vina u crkvi i zajedničku trpezu. Veruje se da vreme na Svetog Trifuna može nagovestiti kakva će biti godina – ako je dan sunčan, očekuje se dobra berba i rodna godina.
Susret tradicije i savremenog doba
Zanimljivo je da se 14. februara u zapadnoj tradiciji obeležava i Dan zaljubljenih, odnosno Sveti Valentin, pa se u savremenom društvu ovaj datum često doživljava kao spoj dva praznika – jednog koji slavi ljubav i drugog koji čuva vinograde i plodnost zemlje.
Ipak, u srpskom narodu Sveti Trifun ostaje pre svega simbol rada, plodnosti i nade u dobru i uspešnu godinu, a vinogradari širom zemlje danas mu se mole za bogat rod i dobro vino.
