Na današnji dan, 25. avgusta 325. godine, završen je Prvi vaseljenski sabor u Nikeji, jedan od najznačajnijih događaja u istoriji hrišćanstva. Sabor je sazvao rimski car Konstantin Veliki, a okupio je episkope iz različitih delova tadašnjeg Rimskog carstva sa ciljem da se razmotre najvažnija pitanja hrišćanske vere i crkvenog života.
Sabor je održan u Nikeji, u današnjem gradu Iznik u Turskoj, a glavno pitanje bilo je učenje aleksandrijskog sveštenika Arija, koje je izazvalo duboke podele među hrišćanima. Arije je zastupao stav da Sin Božji nije iste božanske prirode kao Bog Otac, što je bilo suprotno učenju koje je zastupala većina okupljenih episkopa.
Nikejsko ispovedanje vere
Jedan od najvažnijih rezultata Sabora bilo je usvajanje Nikejskog simvola vere, kojim je potvrđeno učenje o božanstvu Hrista i njegovoj istobitnosti sa Ocem. Arijevo učenje je osuđeno, a njegovi sledbenici su se našli izvan zvaničnog crkvenog učenja.
Iako se često navodi da je Nikejski sabor tada “uspostavio doktrinu o Svetom Trojstvu”, preciznije je reći da je jasno definisao deo crkvenog učenja o odnosu Oca i Sina, dok će se teološko oblikovanje učenja o Svetoj Trojici nastaviti i na narednim vaseljenskim saborima, naročito u Carigradu 381. godine.
Sabor je doneo i niz kanona kojima su uređena pitanja crkvene discipline i organizacije, a značajnu pažnju posvetio je i pitanju datuma proslave Vaskrsa.
Važna odluka o datumu Vaskrsa
Jedno od pitanja koje je razmatrano bilo je usklađivanje datuma proslave Vaskrsa među hrišćanima. Cilj je bio da se najveći hrišćanski praznik ne slavi različitih datuma u različitim crkvenim zajednicama.
Tvrdnja da je Nikejski sabor reformisao Julijanski kalendar nije istorijski precizna. Julijanski kalendar je uveo Julije Cezar još 45. godine pre nove ere, dok je njegova reforma mnogo kasnije bila povezana sa uvođenjem Gregorijanskog kalendara 1582. godine.
Prvi vaseljenski sabor u Nikeji ostao je zapamćen kao prelomni trenutak u istoriji hrišćanstva. Njegove odluke predstavljale su osnovu za dalje oblikovanje hrišćanskog učenja, a Nikejski simvol vere, dopunjen na kasnijim saborima, i danas predstavlja jedno od temeljnih ispovedanja vere u hrišćanskoj tradiciji.
Sabor je takođe bio značajan zbog činjenice da je održan u vreme kada je hrišćanstvo, nakon vekova progona, počelo da zauzima potpuno novu poziciju u Rimskom carstvu. Uloga cara Konstantina u sazivanju Sabora označila je početak novog odnosa između rimske državne vlasti i hrišćanske crkve.
