U okviru obeležavanja gradske slave Sveti Prokopije, u Narodnom muzeju Toplice juče je svečano otvorena istorijska izložba pod nazivom “Konkordatska kriza u Nišu 1937. godine”, čiji su autori istoričar Dušan Andrejević i đakon Dalibor Mitić iz Niša.
Ova izložba je zajednički projekat Eparhije niške i Istorijskog arhiva Niš, a Prokupčani će imati priliku da je posete u narednih mesec dana.
Postavka obuhvata događaje koji su pratili proces ratifikacije konkordata – ugovora između Vatikana i Kraljevine Jugoslavije, potpisanog 1935. godine u Rimu. Vrhunac tenzija bio je tokom jula 1937. godine, kada je više od 20.000 građana i preko 300 pravoslavnih sveštenika, predvođenih Svetim Sinodom, izašlo na ulice Niša u znak protesta.
– Konkordatska kriza predstavlja jedan od najozbiljnijih verskih i političkih sukoba u istoriji Kraljevine Jugoslavije. Radili smo na ovoj temi dugo i posvećeno, jer verujemo da je reč o zapostavljenom, a izuzetno važnom poglavlju naše istorije, rekao je istoričar Dušan Andrejević na otvaranju izložbe u Prokuplju.
Prema njegovim rečima, izloženi materijal sadrži autentičnu arhivsku građu, fotodokumentaciju, stare novine i propagandni materijal iz tog perioda, kao i foto-album sa snimcima iz samog centra protesta.
Koautor izložbe, đakon Dalibor Mitić, istakao je značaj očuvanja duhovnog i istorijskog nasleđa koje baštine crkvene i arhivske institucije.
– Ova izložba svedoči o verovatno najmasovnijem skupu pravoslavnih hrišćana u Nišu još od oslobođenja od Turaka. Vernici iz cele jugoistočne Srbije, uključujući i Prokuplje, došli su u Niš kako bi molitvenim skupom izrazili protivljenje potpisivanju konkordata sa Vatikanom, rekao je Mitić.
Iz Narodnog muzeja Toplice poručuju da je izložba vredna pažnje svih ljubitelja istorije i pozivaju građane da je posete u narednih 30 dana i upoznaju se sa jednim od ključnih događaja iz crkveno-političke istorije Srbije.
