Broj stanovnika Toplice od 1878. godine do danas

U ovom postu bavićemo se kretanjem kvantiteta stanovništva kroz vreme. Obzirom da je kvalitet stanovnika, obrađena tema i objektivno se videlo kroz period Velikog rata, oslobodilačkih 1912-1914, kao i ratova 1990-ih. Generalno, stanovnici Toplice su slobodari, iskreni rodoljubi i nikada nisu bili zločinački soj.

Počinjemo od trenutka prisajedinjenja 1878. godine.

oglas

Broj stanovnika 1878.g. iznosio je okvirno 30.000-40.000. Prvi pravi popis u Kraljevini Srbiji izvršen je 1884.g., i Toplički okrug beleži 52.000 stanovnika. Etnički sastav je različitiji od onog iz 1878, zbog doseljavanja hrišćanskog, a odseljavanja muslimanskog stanovništva bivše Turske imperije.

Pred Balkanske ratove 1910. godine, Toplica beleži 86.970 stanovnika, ovo je rezultat kontinuiranog dolaska stanovništva iz drugih krajeva. Naročito iz Crne Gore, Hercegovine, Peštera i Ibarskog Kolašina. Sa ovim brojem stanovnika Toplica ulazi u Balkanske ratove u kojima za “Gvozdeni Puk” mobiliše, maksimalan željeni broj od 3.000 ljudi, dok je ostatak vraćen svojim domovima kao rezervni sastav. Iako nije tema ovog posta, napomenućemo da je za samo 24 sata Toplica mobilisala 97 procenata potrebnog broja ljudi, dok je već sutradan prešla daleko iznad 100 procenata. Imajmo u obzir da je jedino glasilo u to vreme bio seoski trubadur i “od usta na uho”. Ukupna žrtva Topličana, posle rata bila je oko 20.000 stanovnika. Popis je izvršen u Kraljevini Srba Hrvata i Slovenaca, a Toplica je tada imala 89.000.

Pred 2. svetski rat Toplica je imala između 100.000-110.000 stanovnika. Nakon 1918. i pobede, zatim velike slave i poverenja od strane kraljevine u Topličane, mnogi su ostali u vojnoj službi nove države, najviše u Beogradu, a zatim i u ostalim krajevima novoformirane države. Drugi faktor sporijeg rasta, jeste i naseljavanje Topličana, na prostore Velikog Kosova i Malog Kosova. Ovaj broj povećanja, je rezultat doseljavanja koje je i dalje trajalo iz Zetske banovine, naročito kršni predeli, zatim i veliki prirodni priraštaj.

Toplica je pretrpela velike gubitke i u Drugom svetskom ratu, te je na popisu iz FNRJ, 1948. godine imala 87.224 stanovnika.

Sledeći popis su sprovedeni 1953. i tada je imala skromnih 89.591. Razlog za tako skroman rast, jeste migracija ka industrijskim centrima nove komunističke države (najviše Beograd), imajmo u vidu da u AP Vojvodini postoji i naselje Ratkovo, koje je nastalo od ovdašnjih stanovnika.

Naredni popis, desio se 1961. godine i Toplica broji na njemu 94.789 stanovnika. Naredni popis je već 1971. na kome ima 101.231.

Popisom iz 1981. i 1991. beleže blage poraste broja stanovnika do zenita od oko 120.000 ljudi. Problem je demografska starost koja je daleko starija 1991. u odnosu na onu iz 1953. godine. Broj stanovnika, je opadao zbog prirodnog odliva mozgova ka većim gradovima (Beograd, Niš, Novi Sad), ali i zbog prirodnog smanjenja starog stanovništva. Uzgred tome je i da je gradska populacija, dobila sada primat u odnosu na seosku, a industrijske porodice su imale daleko manji prirodni priraštaj, od seoskih zadrugarskih porodica.

Trend opadanja broja, stanovnika je sledeći: do 2011. godine Toplica je brojala 91.754 stanovnika, dok je na poslednjem popisu imala 77.900.

Mali prirodni priraštaj, jak uticaj globalnog kulta grada, kao i istorijski monarholjubivi kurs desnice, koji je okrenula KPJ-u u znak nepoverenja u lokalno stanovništvo i demografska starost, je od 80-ih godina u linearnom porastu, te je tendencija opadanja broja stanovnika bila očekivana.

Post nema politički, već informativni karakter, dok su podaci preuzimani od Republičkog zavoda za statistiku. Uz to treba dodati, da su najrelevantniji popisi od 1960. pa nadalje, jer je tad izvršena administrativna reorganizacija opština i okruga. Pre toga su postajali srezovi, koji su pripadali Oblastima, a kasnije Banovinama. Najraniji odsečak od Toplice je opština Merošina, koja je prebačena u Nišavski okrug.

Izvor: sajt Gvozdenim korakom predaka